Mazury kojarzą się przede wszystkim z jeziorami, żeglowaniem i odpoczynkiem na łonie natury. Między Reszlem a Kętrzynem znajduje się jednak miejsce, które warto odwiedzić także podczas wypoczynkowego urlopu. Święta Lipka przyciąga pielgrzymów oraz turystów zainteresowanych historią, architekturą i muzyką.
Znajdujące się w niewielkiej wsi sanktuarium maryjne nazywane jest „Częstochową Północy” i „perłą baroku”. W 2018 roku cały kompleks uznano za Pomnik Historii.
Święta Lipka to prawdziwa perła baroku
Centralnym punktem sanktuarium jest Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny. Świątynię otaczają krużganki z narożnymi kaplicami, a do kompleksu należy również klasztor jezuitów. Na dziedziniec prowadzi bogato zdobiona kuta brama.
Obecny zespół powstawał od końca XVII do pierwszej połowy XVIII wieku. Kościół konsekrowano w 1693 roku, ale jego wyposażanie i dekorowanie trwało jeszcze przez kolejne dziesięciolecia.
Wewnątrz uwagę przyciągają iluzjonistyczne freski Jana Macieja Meyera, złocenia, rzeźby oraz trójkondygnacyjny ołtarz główny z obrazem Matki Boskiej Świętolipskiej. Jak podkreśla Narodowy Instytut Dziedzictwa, jest to jedyne zachowane w Polsce jezuickie założenie pielgrzymkowe tego rodzaju.
Największa atrakcja? Organy z ruchomymi figurami
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów bazyliki są barokowe organy zbudowane w latach 1719–1721 przez Jana Jozuego Mosengela z Królewca. Instrument zachwyca brzmieniem i bogato zdobionym prospektem.
Podczas prezentacji poruszają się umieszczone na nim figury aniołów. Niektóre grają na instrumentach, inne obracają się lub wykonują ukłony. Krótkie koncerty połączone z pokazem mechanizmu odbywają się kilka razy dziennie.
Zgodnie z informacjami publikowanymi przez sanktuarium w Świętej Lipce, prezentacja trwa kilkanaście minut. Wstęp jest bezpłatny, ale wśród uczestników zbierane są dobrowolne ofiary.
Legenda o skazańcu i figurze zawieszonej na lipie
Początki kultu maryjnego w Świętej Lipce sięgają średniowiecza. Po raz pierwszy jego istnienie zostało potwierdzone w źródłach w 1473 roku, ale miejscowa tradycja wskazuje na jeszcze wcześniejszy rodowód sanktuarium.
Według legendy skazanemu więźniowi przetrzymywanemu w Kętrzynie miała objawić się Maryja. Mężczyzna wyrzeźbił figurę Matki Boskiej z Dzieciątkiem, a następnie został niespodziewanie uwolniony.
W drodze do Reszla zawiesił rzeźbę na przydrożnej lipie. Wkrótce zaczęto przypisywać jej cudowne właściwości, a miejsce przyciągało pielgrzymów. Od tej historii ma pochodzić nazwa miejscowości.
Pierwszą kaplicę zniszczono w XVI wieku. Kult przywrócono na początku XVII stulecia, a opiekę nad sanktuarium przejęli jezuici.
Jak zaplanować wizytę w Świętej Lipce?
Sanktuarium leży przy drodze łączącej Reszel z Kętrzynem. Zwiedzanie można połączyć z wizytą w średniowiecznym Reszlu, Kętrzynie lub Wilczym Szańcu.
Od maja do września bazylika jest otwarta codziennie od godz. 7 do 20, a muzeum sanktuarium działa od godz. 10 do 17. Godziny prezentacji organów różnią się w zależności od dnia tygodnia, dlatego przed przyjazdem warto sprawdzić aktualny harmonogram.
Czytaj też:
Nowe odkrycie w Egipcie. Hieroglify zdradziły tajemnice elit Czytaj też:
Tak zmieni się zabytkowy pałac w Polsce. Turyści zyskają nową atrakcję